Camiño do Monxe III. De Parada de Sil a Santo Estevo

13-12-2025
Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil
Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil

A terceira etapa do Camiño do Monxe comeza onde rematamos a segunda, en Parada de Sil. Os dous primeiros quilómetros coinciden cos dous últimos da etapa anterior, ata o lugar de Castro. Aquí o camiño desvíase e vaise achegando á parte alta do Sil, xustamente onde a orografía do canón do Sil se vai facendo máis agreste. Pouco a pouco iremos pasando por variados e diferentes miradoiros que nos permiten ter unhas vistas abraiantes deste tramo do Sil. Tamén camiñamos por algúns tramos de bosque ben bonitos, e outras zonas altas de fermosas paisaxes. A ruta remata en Santo Estevo de Ribas de Sil, un dos antigos mosteiros máis interesantes da comarca, que hoxe en día é Parador Nacional.

A ruta ten unha subida forte e numerosas subidas e baixadas. O itinerario é variado en canto á tipoloxía dos camiños. Pode haber lama nalgúns puntos da ruta.

MIDE

  • Horario: 6:45 h.
  • Desnivel de subida: 685 m
  • Desnivel de baixada: 786 m
  • Distancia horizontal: 21 km
  • Tipo de percorrido: Travesía
  • Severidade do medio natural: 3
  • Orientación no itinerario: 2
  • Dificultade no desprazamento: 2
  • Cantidade de esforzo necesario: 4
  • Dificultade: Media/Alta

Comezamos a camiñar…

Logo de tomar un café nun dos bares que hai no entorno da praza do Barquilleiro, Víctor reuniunos para presentarse á xente nova e explicar o percorrido de hoxe, incidindo en que, tendo en conta a lonxitude da ruta, nos tramos máis cómodos intentaremos ir a un ritmo lixeiro, para non perder tempo e rematar a ruta de día.

Saímos de Parada rumbo ao mosteiro de Santa Cristina, pois os dous primeiros quilómetros coinciden co final da etapa anterior, ata o lugar de Castro. Aquí o camiño desvíase pola esquerda e iniciamos unha subida constante para írmonos á parte alta do Sil. O Sil seguirá acompañándonos en gran parte da terceira etapa. A néboa vai ser a gran protagonista de hoxe e, a medida que imos subindo, vai ir desaparecendo na parte alta do val.

A andaina comezámola no entorno da praza do Barquilleiro de Parada
Nos primeiros quilómetros gozamos desta paisaxe
Na altura temos un día solleiro pero as vistas van estar cubertas de néboa

Logo desta intensa subida achegámonos ata o Miradoiro do Cotarro, un miradoiro natural que hai que abordalo con cautela e coidado. Insisto na precaución ao asomarse ao miradoiro, porque un tropezo pode ter consecuencias nefastas. Este é un dos moitos miradoiros naturais da Ribeira Sacra, o cal non está sinalizado, pero non por iso perde beleza e paga a pena gozalo, aínda que hoxe non foi o mellor día para facelo. As vistas son boas. Pero collemos un mal día.

Esta vai ser a tónica da andaina ata o final da xornada, pola parte alta da ruta imos ter un día solleiro, marabilloso para camiñar, pero as vistas cara o val do Sil van estar cubertas de néboa.

Este miradoiro atópase preto de dous miradoiros moi coñecidos na Ribeira Sacra, o Miradoiro de Cabezoá, á beira da estrada de Nogueira de Ramuín a Parada de Sil, e o Miradoiro de Columna, ou do Picotiño, que visitamos a continuación, pero co mesmo resultado, coas vistas cubertas de néboa. Neste último, perdemos de ver como o Sil describe un precioso meandro encaixado, coñecido como Cotarro das Boedas, ofrecendo unha paisaxe máis ampla que en Cabezoás. Neste tramo do río non hai viñedos senón que o panorama o conforma o canón rochoso. Pura roca na vertente lucense que divisamos enfronte, mentres que é máis boscosa nesta beira ourensá.

O Miradoiro de Cabezoá, na mesma beira da estrada
Espectro de Brocken, coa sombra proxectándose sobre a néboa
A néboa, cada vez máis mesta a medida que baixamos polo val

Pero non hai mal que por ben non veña e a néboa permitiunos gozar dun fenómeno óptico, o Espectro de Brocken, onde a sombra se proxectou sobre a néboa por baixo, ao estar de costas ao sol. É unha ilusión que parece unha pantasma xigante e luminosa, pero é pura física, causada pola difracción da luz solar nas pingas de auga da néboa.

Deixamos o miradoiro e descendemos camiñando acompañados de carballos, castiñeiros… coa néboa facéndose cada vez máis presente no ambiente a medida que baixamos, e salvando o desbordado regato de Trabancas e tamén algún tramo anegado do camiño, o que nos fai ralentizar o paso. Xa en terras do concello de Nogueira de Ramuín, pouco a pouco o camiño volve a ser ascendente ata chegarmos á aldea de Cimadevila, que nos recibe cun fermoso Peto de Ánimas, sinxela mostra de piedade popular, asociada á idea de salvar almas do purgatorio, e construído ou financiado por alguén da zona.

Saimos de Cimadevila e entramos na próxima Vilouxe, aldea que dá nome ao seguinte miradoiro. Frechas pintadas nas encrucilladas da aldea indican a dirección a seguir. A calma impera neste apartado recuncho onde semella que se detivo o tempo; fixámonos nos detalles das vivendas e mostras do pasado agrícola, moitas delas en estado ruinoso, que reflicten os usos e costumes doutros tempos.

Fermoso Peto de Ánimas, na aldea de Cimadevila
En Vilouxe, moitas das casas están en estado ruinoso
A medida que avanza o día, a borraxeira vaise disipando

Logo de cruzar a aldea, saímos dela por carreiro, que semella ter sido arreglado non hai moito pero que xa está moi deteriorado polas chuvias. A nosa intención é asomarnos a outro dos miradoiros naturais sobre o Canón do río Sil, pero desbotamos a idea e non paramos moito pois a vista pérdese na borraxeira. Volvemos sobre os nosos pasos, regresamos a Vilouxe rúa arriba e volvemos introducirnos no bosque.

A medida que avanza o día a borraxeira vaise disipando e permítenos chegar ao último dos miradoiros, o de Pé do Home. Ao miradoiro Pé do Home accedemos facendo un cómodo e pequeno traxecto entre ida e volta, desde as proximidades de Alberguería. Aproveitamos esta mellora no tempo para descansar e xantar á beira do camiño, pero pronto nos poñemos en marcha cara ao miradoiro.

Achegándonos ao miradoiro Pé do Home, comezamos a ver o canón do Sil
Alvariza do Vello dende o miradoiro
Últimos metros do Sil antes da central de Santo Estevo, nun entorno de gran beleza

O miradoiro conta cunha plataforma de madeira cuberta na que poder sentarse e gozar dunhas vistas que impresionan a calquera. Fronte a esta plataforma arrinca un carreiro en descenso, duns 130 m de lonxitude, que dá acceso a unha gran alvariza, chamada Alvariza do Vello, unha antiga construción que protexía as colmeas dos osos, que apreciamos moito mellor dende a plataforma metálica instalada un pouco máis abaixo. Dende esta plataforma gozamos das vistas aos últimos metros do Sil antes da central hidroeléctrica de Santo Estevo, nunha paisaxe agreste de gran beleza. Que marabilla!

A asociación Móvete por Nogueira é a gran creadora e mantedora de rutas neste concello, coa intención de promocionar a beleza da súa paisaxe. Camiños como o da Amargura ou o do Farricoque son da súa autoría, igual que a plataforma de madeira deste miradoiro, ou o denominado “mellor banco da Ribeira Sacra” situado a poucos metros de aquí, no miradoiro natural Pena do Pobre. Xa teño manifestado o meu desacordo coa instalación destes elementos no medio natural.

Cruceiro de Vilar
Vilar conta con elementos de arquitectura popular moi interesantes
Todo o camiño polo bosque é moi fermoso

Retrocedemos parte do camiño andado ata o miradoiro e continuamos polo camiño marcado, que transcorre entre muros de pedra ata introducirnos nun bosque. Aínda nos demorou un pouco o paso pola pontella do regato Lamateiro, pois estaba bastante esvaradía e houbo que cruzala amodo. Ao sair do bosque, un fermoso cruceiro anúncianos a proximidade da aldea de Vilar, que cruzamos deixando á nosa dereita a igrexa, cemiterio e o que debeu ser a reitoral, unha casona en estado ruinoso.

Tamén semella abandonada a Igrexa de Santa María no lugar da Rasa, en Loureiro e, a partir de aquí, o pouco que queda para chegar a Santo Estebo iremos alternando tramos por estrada con pista ancha. Dada a hora na que estamos, desbotamos chegar ao mosteiro pola Ruta dos Muíños, que forma parte do Camiño da Amargura, unha mágoa pois é un percorrido moi fermoso. Aínda así, chegando a Santo Estevo, vemos parte do souto do antigo mosteiro, ordenado en terrazas en forte desnivel, e por suposto, a grandiosidade do mosteiro!

Claustro dos Bispos, ou das Procesións
O claustro máis pequeno é coñecido como o da cociña, de factura renacentista
O claustro de portaría, renacentista, de tres corpos, a diferenza dos outros que tan só teñen dous

Descendemos polas escaleiras que hai fronte a el e cruzamos o claustro renacentista de portaría, ou dos cabaleiros, de gran amplitude e dimensións, que conduce á cafetería do Parador. Eu demórome un pouco e aproveito para visitar o fermoso Claustro dos Bispos, ou das Procesións, que, xunto coa igrexa, é o máis antigo que se conserva no mosteiro, e tamén achégome ata o pequeno claustro da cociña, que non coñecía, pois aquí estaba a cociña do mosteiro e o refectorio.

Agora si. Séntome no claustro grande xunto co resto de camiñantes e, xa coa anoitecida minimizada polas luces de Nadal que adornan o entorno, comentamos a fermosura desta terceira etapa do Camiño do Monxe, na que a néboa nos impediu a vista na maior parte dos miradoiros (non recordo unha ruta con tantos miradoiros!), pero nos bosques e soutos deixounos estampas moi bonitas, co encanto engadido da néboa.

2 comentarios sobre “Camiño do Monxe III. De Parada de Sil a Santo Estevo”

    1. Fran

      Moitas grazas, Javier!! A verdade é que o camiño deseñado é unha pasada! Parabéns polo traballo!
      Unha aperta grande.
      Feliz ano!!

      Responder

Deixar un comentario

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

Scroll ao inicio