Ruta pola Serra de Gata

04-04-2026
Gata dende a calzada romana
A vila de Gata dende a calzada romana

Nesta xornada imos facer unha ruta circular que parte do pobo de Gata. O percorrido vai practicamente todo o tempo por camiños amplos e pistas, salvo os quilómetros iniciais, que son algo incómodos. Durante a ruta imos ter unhas panorámicas moi amplas de gran parte da serra e de extensas zonas chairas da provincia de Cáceres.

Non hai moitos tramos arborizados e predomina a paisaxe de montaña, con formacións rochosas e amplos pasteiros mesturados con zonas de matogueira. Ao rematar hai que deixar un tempo para percorrer a vila de Gata, pois paga moito a pena adicarlle un tempiño para saboreala.

MIDE

  • Horario: 7:25 h.
  • Desnivel de subida: 806 m
  • Desnivel de baixada: 806 m
  • Distancia horizontal: 20,3 km
  • Tipo de percorrido: Circular
  • Severidade do medio natural: 3
  • Orientación no itinerario: 2
  • Dificultade no desprazamento: 2
  • Cantidade de esforzo necesario: 4
  • Dificultade: Media

Iniciamos a ruta desde o mesmo centro da vila histórica de Gata, na Praza da Constitución fronte á Casa do Concello; pasamos xunto á Fonte do Chorro, de gran beleza pola súa construción e polo gran escudo de Carlos V situado xusto enriba dela. Ruando, chámanos a atención os motivos gatunos plasmados en caixas de rexistros da auga, da luz ou murais, decorando a vila con estes animais converténdose nun recurso turístico máis.

Fonte do Chorro, coroada polo gran escudo de Carlos V
O camiño empedrado da Manforta, vai entre bos muros de pedra
O frondoso bosque luce fermoso nesta primavera

Tomamos a rúa do Negrón que sae á dereita, e seguimos por ela ata atopármonos cun panel informativo da torre da Almenara, antiga fortaleza do S. IX de orixe árabe, que será o noso primeiro obxectivo da xornada. Desde aquí ascendemos suavemente pola ruela empedrada, cara a parte alta da vila, deixando atrás o pobo e as súas hortas, ata penetrarnos no carballal, salpicado de castiñeiros, piñeiros e algúns ameneiros.

En continuo ascenso imos polo camiño da Manforta, un camiño tradicional empedrado flanqueado de magníficas paredes de pedra, que conduce ata a torre da Almenara. Atravesamos o frondoso bosque, que luce fermoso nesta primavera, e cruzamos algún que outro regacho dada a abundante auga que adoita haber pola zona. Nun deles facemos unha pequena parada, antes de cruzarmos a pontella de madeira, pois precédenos un grupo bastante bulicioso e preferimos manter certa distancia.

Na subida temos que salvar algún regato
Saíndo da espesura comezamos a ter vistas do val polo que subimos…
…e tamén da torre da Almenara

Ao saír do bosque xa divisamos a torre sobre a súa mole de granito, comezamos a subir cara ao outeiro e ao chegar a unha vella majada e a uns enormes carballos cercados por currais de pedra, cruzamos para ascender ata a parte alta do colado seguindo unha senda zigzagueante indicada con numerosos fitos. Ao chegar ao alto do colado, a maioría do grupo decide achegarse ata a torre. Seguimos os fitos ata dar coa mole granítica sobre a que se asenta.

Por seguridade, non nos achegamos moito á torre, de pranta pentagonal, pois o monumento evidencia unha falta de coidado total, cunhas fendas que a percorren de arriba abaixo. Aínda así, gozamos das incribles vistas da Serra de Gata: de fronte, o pico Jálama (Xálima na fala) e toda a fronteira con Portugal a continuación, ao sur, o encoro do Borbollón e, como o día está despexado, divisamos as chairas de Cáceres, ás nosas costas o val do Árrago, aos nosos pés o pobo de Cadalso, entrada do citado val e máis ao fondo os afastados cumes de Gredos. Unha marabilla!

A torre aséntase sobre unha mole granítica
As vistas cara ao sur, co encoro do Borbollón e as chairas de Cáceres
A torre está nun estado lamentable

Logo de facérmonos unha foto de grupo con Sergio, o noso chófer, que decidiu coller a bici de montaña e subir ata aquí, regresamos ata onde nos agarda o resto do grupo. Desde alí, xa por pista, pouco a pouco imos ascendendo camiño do Porto de Castilla, coa imaxe da torre da Almenara guiándonos nos primeiros quilómetros. A ruta é longa e practicamente sen sombras, polo que é necesario protexerse do sol. A pesar dos quilómetros e da calor, a pista é unha marabilla. Polo percorrido incluso había fontes onde abastecernos de auga fresca, e auga caendo da montaña.

Logo dunha subida bastante tendida, acercámosnos ata a base do Jañonas. Decidimos parar neste espazo para xantar, en torno á fonte e a pequena presa, aproveitando os seus muros para sentarnos, e distraéndonos cun par de limpafontes que estaban na procura de alimento; mentres, vemos descender pola pronunciada pendente do Jañonas, semella ser un cortalumes bastante incómodo, a un pequeno grupo co que imos compartir o espazo para xantar. Víctor comenta que cando veu preparar a ruta subiu ata o cume da Jañonas (1392 m), indicando que se poden divisar os vales tanto de Cáceres como de Salamanca, pois é límite entre as dúas provincias; a ausencia de cumes próximos confírelle unhas vistas excepcionais sobre ambas vertentes. 

Xa por pista, a imaxe da torre da Almenara acompáñanos nos primeiros km
Máis arriba, xa se adiviña o percorrido da vía romana
O estanque da base do Jañonas estaba cheo de limpafontes

Preparámonos e dirixímonos cara ao Porto de Castela, punto onde comezamos o descenso cara a Gata aproveitando a calzada romana que formaba parte da Via Dalmacia, antiga vía que unía Caurium (Coria) e Mirobriga (Cidade Rodrigo), un fermoso tramo duns 5 km que descende pola ladeira oeste da Serra das Jañonas. Segundo os carteis chantados na encrucillada, a baixada pola antiga calzada coincide en gran parte co sendeiro homologado PR-CC 185.

Gran parte do firme atópase excelentemente conservado pero é exixente polo seu desnivel e firme de cantos rodados. A pesar de que semella doado, require atención constante para evitar tropezos.

En todo tramo pola serra, as uces predominan nos montes
A calzada romana aínda mantén o seu pavimento
Paso pola ponte de dous ollos, a chamada Ponte de San Brais

Ao chegar á fonte da ermida de San Brais aproveitamos a sombra do entorno deténdonos un bo intre para descansar e sacar fotos. Deixamos a ermida e descendemos nun zigzagueo que nos permite ver o bo estado da calzada, pasando polo Miradoiro de San Brais, onde nos volvemos deter outro anaco para facer unhas fotos do Jálama e apreciar ao lonxe as poboacións de Perales del Puerto e Hoyos, ata que cruzamos o río San Brais pola ponte de dous ollos, tamén chamada Ponte de San Brais.

Logo de pasar pola Cruz de Gago, que destaca á beira do camiño, facemos a entrada na vila pola rúa da Virgen del Puerto, que nos regala unhas vistas de Gata moi fermosas. Non tardamos moito en dar por rematada a andaina onde comezamos a camiñar esta mañá, e dispersámonos pola vila para ruar por ela e gozar da súa arquitectura. Unha marabilla!

Dente a Cruz de Gago xa comezamos a ver Gata
Ruelas estreitas condúcennos ao centro da vila
Praza da Constitución, principio e fin da andaina

Xa sentados nunha das terrazas da praza, desta hora ateigada de xente, volvemos toparnos co grupo de sendeiristas que descendían do Jañonas, asturianos por certo, aos que lles pedimos que nos fagan unhas fotos coas cervexas en man. Comentamos a marabilla de ruta que acabamos de percorrer, a pesar dos quilómetros de pista, mesmo neses tramos había fontes e auga caendo da montaña. O descenso dende o Porto de Castela e a subida á Almenara tamén foron espectaculares. Coincidimos que estar a principios de abril axuda na apreciación, cos coloridos montes principalmente poboados de uces. Sen dúbida, unha gran ruta!

Deixar un comentario

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

Scroll ao inicio